ÖĞRENME DNA ÇALIŞMASI
8. Stratejik Not Alma Teknikleri
Not alma, öğretmenin söylediklerini kağıda kopyalamak değildir; bilginin zihinsel bir süzgeçten geçirilerek yeniden organize edilmesidir. Akademik araştırmalar, bilgiyi kendi cümleleriyle not eden öğrencilerin, bilgiyi aynen kaydedenlere göre %60 daha yüksek hatırlama oranına sahip olduğunu göstermektedir. Not tutmak, sınav zamanı yığılacak olan devasa bilgi yükünü, yönetilebilir küçük parçalara (mikro-öğrenme ünitelerine) ayırır.
| Teknik | Nasıl Uygulanır? | Ne Zaman Kullanılır? |
|---|---|---|
| Ana Fikir Tekniği | Tam cümle kurmadan, sadece anahtar kavramlar ve fikirler etrafında kısa kısa notlar tutulur. | Derste öğretmeni kaçırmamak için en idealidir. |
| Paragraf Tekniği | Detaylı cümleler ve paragraflar halinde yazılır. | Kitaptan bireysel ders çalışırken kullanılır. |
| Aynen Kaydetme | Liste, tablo, tarih veya formüllerin tahtadaki/kitaptaki gibi birebir kopyalanmasıdır. | Değiştirilemez veriler ve tanımlar için geçerlidir. |
| Grafiksel Not Alma | Bilgiler arasındaki mantıksal ilişkiyi oklar, şemalar ve şekillerle gösterme ilkesine dayanır. | Bütüncül bir bakış açısı gerektiren karmaşık konular için uygundur. |
| Cornell Tekniği | Sayfa ikiye ayrılır (Sağ: Notlar, Sol: Anahtar Kavramlar/Düzeltmeler). Sonuç kısmı alta özetlenir. | Sistematik gözden geçirme ve pekiştirme için dünya standardıdır. |
Çöl İklimleri:
- Kurak
- Yağış düzensiz
- Çıplak yeryüzü
Çöl iklimleri özellikleri:
- Yeryüzünün en sıcak yerleridir.
- Yağış mevsimleri belirsiz ve azdır.
- Gece ile gündüz sıcaklık farkı çok yüksektir.
- Bitki örtüsü seyrek, yeryüzü genelde çıplaktır.
- Kâğıtta Cömert Ol: Sıkışık yazma; alt, üst ve yanlarda mutlaka boşluk bırak.
- Kendi Kısaltma Dilini Kur: Matematik=Mat, Yüzyıl=YY gibi şifrelerle hız kazan.
- Hız Çizgisi: Öğretmen çok hızlı konuştuğunda bir çizgi koy ve boşluğu sonra tamamla.
- Şema Boşluğu: Tablo veya şekiller için uygun boşluklar bırakmayı unutma.
- Temize Çek: Aynı gece veya en geç bir sonraki derse kadar notlarını düzenle.
- Kendi Sembollerini Üret: Önemli yerleri daire içine al, yıldız koy veya renkli kalem kullan.
- Önemli Sinyali: Öğretmen "burası önemli" dediğinde o kısmı mutlaka işaretle.
- Hata Dostudur: Yanlışları silip vakit kaybetme, üzerine tek çizgi çekip devam et.
- Satır Arası Boşluk: Cümleler arası boşluk bırak; sonradan ekleme yapabilmelisin.
- Hiyerarşi Kur: Ana başlıkları kenara, alt başlıkları daha içeriden yaz.
- Sinyal Kelimeleri Yakala: "İlk olarak", "Sonuç olarak", "Şunu unutmayın" gibi ipuçlarını izle.
- Not Almaya İlk Gün Başla: Düzenli not tutmak, sınav öncesi paniği yok eder.
- Doğru Yerde Otur: Tahtayı görebileceğin ve öğretmeni duyabileceğin bir yer seç.
- Kaçırılan Dersler: Arkadaşının notuyla yetinme; konuyu kitaptan bizzat çalışarak kendi notunu çıkar.
Her kişilik yapısı bilgiyi farklı organize eder. Kendi KİTBE grubunun engellerini bilmek verimini artırır:
🛠️ Analitik ve Kuralcı Yapılar (İADY, İAHY, DADY, DAHY)
Aşırı detaycı olabilir ve her şeyi yazmaya çalışırken dersin bütününü kaçırabilirsin.
Stratejin: Cornell tekniğini kullan. Sağ tarafı çok doldurma; ders bittikten sonra sol tarafa kilit kavramları ekleyerek "özetleme" disiplini kazan.
🚀 Stratejik ve Sorgulayıcı Yapılar (İSDY, DSDY, İSDK, DSDK)
Sadece ana fikre odaklanıp "nasıl" ve "örnekler" kısmını hafızana güvenerek boş bırakabilirsin.
Stratejin: Grafiksel not almayı dene. Kavramlar arasındaki bağlantıları şemaya dökerek zihnindeki stratejik haritayı kağıda mühürle.
🌊 Keşifçi ve Hareketli Yapılar (İADK, İAHK, DADK, DAHK)
Notlarını düzensiz tutma ve defter yerine rastgele kağıtlara yazma eğilimin olabilir.
Stratejin: Renkli kodlama sistemini (Fikir=Kırmızı, Veri=Mavi) bir oyuna çevir. Çizimler ve karalamalarla kinetik enerjini notlarına aktar.
🤝 İdealist ve Bağlantı Odaklı Yapılar (İSHY, İSHK, DSHY, DSHK)
Notlarını çok süslü yapmaya veya sadece "ilgini çeken" duygusal bölümlere odaklanabilirsin.
Stratejin: "Aynen Kaydetme" anlarını kaçırmamaya çalış. Duygularınla bilgiyi birleştirirken, tahtadaki listeleri ve verileri de sistematik not almayı unutma.
Bu liste senin "ders notu mimarı" olduğunu gösterir. Sorumluluk tamamen sende.
Öğrencinin not alma kalitesini defter düzeni ve çalışma anı üzerinden izleyebilirsiniz.
| Gözlem Alanı (Not Alma Davranışı) | Gözlenmedi | Bazen | Sık |
|---|---|---|---|
| Ders sırasında öğretmeni izliyor ve not tutuyor. | [ ] | [ ] | [ ] |
| Notları üzerinde semboller, oklar ve renkli işaretler var. | [ ] | [ ] | [ ] |
| Notları okunaksız ve aşırı sıkışık (sayfa düzeni zayıf). | [ ] | [ ] | [ ] |
| Notlarını temize çekme veya düzeltme alışkanlığı gösteriyor. | [ ] | [ ] | [ ] |
| Kitap üzerine not alırken yapışkanlı kağıtlar veya kenar boşlukları kullanıyor. | [ ] | [ ] | [ ] |
💼 Rehberlik Seansları ve Sınıf Uygulamaları İçin Notlar
1. Cornell Tasarım Atölyesi: Öğrenciye bir seansınızda Cornell sayfa düzenini bizzat beraber çizdirin. "Sağ taraf senin bugün ne duyduğun, sol taraf yarın ne hatırladığın olacak" diyerek mantığı somutlaştırın.
2. Sinyal Avcılığı: Sınıf içi etkinlikte bir konu anlatın ve içine kasten sinyal kelimeleri (İlk olarak, burası çok kritik vb.) serpiştirin. Öğrencilerin bu sinyalleri yakalayıp yakalamadığını kontrol edin.
3. Sorumluluk Transferi: Öğrenciye: "Bu hafta aldığın en 'çirkin' ama 'faydalı' notu benimle paylaş" deyin. Estetiğe değil, bilginin geri çağrılma işlevine odaklanarak baskıyı azaltın.